مبحث اوقات فراغت

پيامبر (ص) : دو نعمت است که بسياري از مردم با آنها آزموده مي شوند : فراغت و تندرستي .

بيش از سه ماه است که سال جديد آغاز شده و روزها و شبها به صورت متوالي سپري مي شود . تابستان شروع شده است  ، فصلي که تقريباً اکثر مردم فرصتهاي بسيار در اختيار دارند ، در اين فصل بحث اوقات فراغت مطرح است و اهميت برنامه ريزي براي آن .

به اعتقاد جامعه شناسان فراغت تجربه اي است که فرد هنگام رهايي از الزامات کار روزانه بر اساس تمايلات و رهيافتهاي شخصي و مشارکت داوطلبانه متناسب با نياز و ذوق خود انتخاب مي کند تا جسم ، فکر و شخصيت او رشد و پرورش يابد . گذران اوقات فراغت به شکل هدفمند ،‌اصولي و برنامه ريزي شده از ضروريات زندگي امروزي انسان است و دگرگوني جوامع بشري ، توجه به چگونگي بهره گيري از اوقات فراغت را از اهميت بسزايي برخوردار کرده است .

هر چند با شروع فصل تابستان و اوقات فراغت همه نظرها سوي کودکان و نوجوانان جلب مي شود ، اما در اين ميان اوقات فراغت زنان خانه دار مسأله مهم و در خور توجه است . زن در خانواده محور کليدي است ، زنان پايه هاي اصلي شکل گيري يک خانواده سالم هستند و نقش انکار ناپذير در حفظ سلامت روان بقيه افراد خانواده را دارند .

از اين نظر بسياري از زنان خانه دار خارج از مشغله هاي روزانه و کار بيرون از خانه ، ساعت هاي بسياري را در تنهايي خود بدون داشتن برنامه اي از پيش انديشيده شده مي گذرانند ، براي آنها تلويزيون يعني فيلم و سريال ، در تمام روزهاي بيکاري ، يعني خريد و بالا و پايين کردن مغازه ها ... ، اما حکايت اوقات فراغت زنان به همين جا ختم نمي شود ، خيلي وقت ها فراغت يعني تنهايي ، يعني فکر و خيال !

نتايج يک تحقيق نشان مي دهد که بسياري از زنان خانه دار از اوقات فراغت خود احساس رضايت نمي کنند . بر اين اساس افسردگيهايي که دامنگير زنان خانه دار مي شود ناشي از احساس بطالت در گذران عمر آنهاست . در هر حال به اعتقاد بسياري از کارشناسان روانشناسي اجتماعي ، زنان خانه داري که نمي توانند از اوقات بيکاري خود استفاده ي بهينه داشته باشند ، بيشترين آسيب هاي رواني را مي بينند و با احساس نوعي ناامني رواني به سوي افسردگي و در موارد حادتر خودکشي ، پيش مي روند . بر اين اساس احساس ناامني رواني و افسردگي هاي اين چنيني تأثير بسياري بر جسم و روح اين گروه از زنان مي گذارد ، تا جايي که مي تواند به طلاق و فروپاشي نظام خانواده ها منجر شود . به اعتقاد کارشناس روانشناسي اجتماعي، سلامت رواني زنان خانه دار در گرو برنامه ريزي براي همين ساعت ( اوقات فراغت ) است ، چرا که انها بقيه وقت خود را به نوعي مشغول هستند و فرصت فکر کردن به مسائل ديگر را ندارند ، ولي وقتي از کارهايشان فراغت پيدا مي کنند تازه فرصتي دست ميد هد که درباره خود و ديگران فکر کنند ، تا زماني که براي پر کردن اين ساعتها که مدت آن کم هم نيست فکري نشده و برنامه شخصي ارائه نشود ، سلامت رواني که يکي از مظاهر نهادينه شدن جامعه سالم است ،‌عينيت نمي يابد . کارشناس روانشناس اجتماعي معتقد است سختي ها و دشواري هاي زندگي به تنهايي هرگز قادر نيستند زنان خانه دار را افسرده و مأيوس کنند ، بلکه نداشتن برنامه مدون براي ساعات فراغت و تغيير در سرنوشت خود است که استرس را به جان آنها مي اندازد . اگر شرايط به گونه اي باشد که زنان خانه دار احساس کنند در سرنوش کانون خانواده تأثير گذارند ، زندگيشان پر از لذت و شادي مي شود .

به اعتقاد يک کارشناس جامعه شناس ، گذارن اوقات فراغت براي زنان خانه دار و شاغل باعث افزايش بهره وري ،‌ بهداشت رواني ، روحيه شادابي ، نشاط و همچنين کاهش بيماريهاي زنان وطلاق مي شود ، اين کارشناس معتقد است اوقات فراغت به عنوان يکي از شاخصهاي رفاه اجتماعي مطرح است که استفاده درست و مناسب از آن در افزايش بهره وري ، کارآيي ، بهداشت رواني بسيار مؤثر است ، همچنين در نظر گرفتن زماني در طول روز براي گذراندن اوقات فراغت به افزايش کيفيت زندگي نيز کمک مي کند .